Καρκίνος οισοφάγου

Ο καρκίνος οισοφάγου είναι μια σοβαρή νόσος, η οποία αφορά τον οισοφάγο. Ο οισοφάγος επιτρέπει τη μεταφορά της τροφής από το στόμα στο στομάχι. Αν και στα αρχικά του στάδια μπορεί να εξελίσσεται χωρίς συμπτώματα, η πρόοδος του καρκίνου του οισοφάγου επηρεάζει σημαντικά την ενέργεια της κατάποσης και τη γενικότερη ποιότητα ζωής του ασθενούς. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ο καρκίνος του οισοφάγου εγκαίρως, ώστε να αντιμετωπιστεί σωστά.

Καρκίνος Οισοφάγου: Συμπτώματα

Τα συμπτώματα του καρκίνου του οισοφάγου εμφανίζονται σταδιακά, και εντείνονται όσο εξελίσσεται η κακοήθεια. Σε αρχικά στάδια, είναι συνήθως ήπια και μη ειδικά (δηλαδή εμφανίζονται και σε άλλες παθήσεις κι όχι αποκλειστικά στην οισοφαγική κακοήθεια). Το γεγονός αυτό καθυστερεί τη διάγνωση της πάθησης. Συχνά συμπτώματα της πάθησης περιλαμβάνουν τα παρακάτω:

• Δυσφαγία (δυσκολία στην κατάποση): Αποτελεί το κύριο και συχνότερο σύμπτωμα της κακοήθειας οισοφάγου. Στην αρχή αφορά τις στερεές τροφές, ενώ με την πρόοδο της νόσου μπορεί να επεκταθεί και στα υγρά. Ο ασθενής συχνά αισθάνεται ότι η τροφή μένει πίσω από το στέρνο, και δεν κατεβαίνει κανονικά.
• Ακούσια απώλεια βάρους: Η μειωμένη πρόσληψη τροφής, σε συνδυασμό με τη γενικότερη επιβάρυνση του οργανισμού, οδηγεί συχνά τον ασθενή στο να χάσει σημαντικό αριθμό κιλών χωρίς να προσπαθεί. 
• Πόνος ή αίσθημα καύσου στο στήθος: Ο ασθενής βιώνει συνήθως πόνο πίσω από το στέρνο ή επίμονο κάψιμο, το οποίο θυμίζει γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Τα συμπτώματα αυτά γίνονται πιο έντονα όταν η νόσος προχωρά. 
• Βραχνάδα, βήχας ή αιμορραγία: Σε προχωρημένα στάδια, ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει αλλαγές στη φωνή, επίμονο βήχα ή αιμορραγία. Η τελευταία εντοπίζεται συνήθως στον εμετό ή στα κόπρανα. 

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Ο καρκίνος οισοφάγου είναι μια πολυπαραγοντική νόσος, στην οποία εμπλέκονται γενετικοί και περιβαλλοντική παράγοντες, καθώς και κάποιες συνήθειες του ατόμου. Σε πολλές περιπτώσεις, η κακοήθης εξαλλαγή των κυττάρων του οισοφάγου σχετίζεται με χρόνια φλεγμονή ή παρατεταμένο ερεθισμό του βλεννογόνου. Επιπλέον, τα ποσοστά ανάπτυξης κακοήθειας αυξάνονται σε ασθενής που πάσχουν από αχαλασία οισοφάγου, μια σπάνια διαταραχή όπου οι μύες του οισοφάγου δε συστέλλονται σωστά και επηρεάζουν σημαντικά την κατάποση. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες ανάπτυξης της πάθησης είναι οι παρακάτω:

• Κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ: Το κάπνισμα αποτελεί έναν από τους βασικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες, ιδιαίτερα για το πλακώδες καρκίνωμα. Παράλληλα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, ειδικά όταν συνδυάζεται με το κάπνισμα, αυξάνει το ποσοστό κινδύνου. 
• Χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση: Η παρατεταμένη έκθεση του οισοφάγου στα γαστρικά υγρά μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις στον βλεννογόνο. Ορισμένοι ασθενής αναπτύσσουν και οισοφάγο Barrett, μια προκαρκινική κατάσταση που σχετίζεται κυρίως με το αδενοκαρκίνωμα.
• Παχυσαρκία: Η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση και η συχνότερη παλινδρόμηση που συνοδεύει την παχυσαρκία αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της κακοήθειας, ιδιαίτερα του αδενοκαρκινώματος.
• Ηλικία και φύλο: Η νόσος εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και είναι πιο συχνή στους άνδρες.

Τύποι καρκίνου του οισοφάγου

Ο καρκίνος οισοφάγου διακρίνεται κυρίως σε δύο βασικούς ιστολογικούς τύπους, ανάλογα με το είδος των κυττάρων από τα οποία προέρχεται. Αναλυτικότερα:

• Πλακώδες καρκίνωμα: Αναπτύσσεται από τα πλακώδη κύτταρα που καλύπτουν το εσωτερικό τοίχωμα του οισοφάγου. Εντοπίζεται συχνότερα στο ανώτερο και μέσο τμήμα του οισοφάγου και έχει συσχετιστεί με παράγοντες όπως το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ.
• Αδενοκαρκίνωμα: Προέρχεται από αδενικά κύτταρα και εμφανίζεται κυρίως στο κατώτερο τμήμα του οισοφάγου, κοντά στη συμβολή με το στομάχι. Σχετίζεται συχνά με παθήσεις όπως η χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και τον οισοφάγο Barrett.

Πώς διαγιγνώσκεται ο καρκίνος οισοφάγου;

Ο ασθενής φθάνει στο ιατρείο για να αναζητήσει βοήθεια όταν τα συμπτώματα γίνονται εντονότερα. Βασική εξέταση την οποία πραγματοποιεί ο ιατρός είναι η ενδοσκόπηση του ανώτερου πεπτικού (γαστροσκόπηση). Μέσω αυτής, ο ιατρός μπορεί να δει σε άμεσο χρόνο τον οισοφάγο και να εντοπίσει ύποπτες αλλοιώσεις.

Αφού ο ιατρός επιβεβαιώσει τη διάγνωση, θα πραγματοποιήσει κάποιες απεικονιστικές εξετάσεις οι οποίες θα τον βοηθήσουν να σταδιοποιήσει τη νόσο. Τέτοιες είναι η αξονική τομογραφία θώρακος και άνω κοιλίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιεί και το ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα, για να αξιολόγηση του βάθους διήθησης και της συμμετοχής λεμφαδένων. Είναι απαραίτητο να σταδιοποιηθεί η κακοήθεια, για να μπορέσει ο ιατρός να δημιουργήσει ένα σωστό πλάνο θεραπείας.

Θεραπεία της πάθησης

Η θεραπεία του καρκίνου του οισοφάγου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το στάδιο της νόσου, τη γενική κατάσταση του ασθενούς και την ύπαρξη (ή μη) των μεταστάσεων. Συνήθως, η θεραπεία πραγματοποιείται μέσω ενός συνδυασμού μεθόδων. 

Η χειρουργική επέμβαση, δηλαδή η οισοφαγεκτομή, αποτελεί τη θεραπεία εκλογής όταν η κακοήθεια βρίσκεται σε πρώιμα, ή σε ορισμένα τοπικά προχωρημένα στάδια, όταν ο όγκος είναι εξαιρέσιμος. Κατά την επέμβαση αυτή, ο ιατρός αφαιρεί το πάσχον τμήμα του οισοφάγου και ανακατασκευάζει τον πεπτικό σωλήνα, έτσι ώστε να συνεχίσει να λειτουργεί φυσιολογικά η διαδικασία της πέψης. 

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ο ιατρός θα προτείνει κάποια ελάχιστα επεμβατική τεχνική, όπως η λαπαροσκοπική και θωρακοσκοπική προσέγγιση. Οι τεχνικές αυτές πραγματοποιούνται μέσω μικρών τομών, από τις οποίες ο ιατρός εισάγει ειδικά εργαλεία και κάμερα υψηλής ευκρίνειας. Προσφέρουν σημαντικά μικρότερο χειρουργικό τραύμα, λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και ταχύτερη ανάρρωση. Εφαρμόζονται και ρομποτικά υποβοηθούμενες τεχνικές, οι οποίες επιτρέπουν μεγαλύτερη ακρίβεια χειρισμών και καλύτερη ορατότητα στο χειρουργικό πεδίο. 

Σε περιπτώσεις όπου η νόσος είναι μη εξαιρέσιμη ή μεταστατική, ο ιατρός θα προτείνει συστηματική θεραπεία, δηλαδή χημειοθεραπεία, στοχευμένη θεραπεία ή ανοσοθεραπεία. Στόχος αυτών είναι ο έλεγχος της εξέλιξης της νόσου. Παράλληλα, παρεμβάσεις όπως η τοποθέτηση ενδοπρόθεσης μπορούν να ανακουφίσουν τη δυσφαγία και να βελτιώσουν την καθημερινότητα του ασθενούς. 

Ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Εμμανουήλ Σγουρομάλλης, με εξειδίκευση στην Ελάχιστα Επεμβατική και Λαπαροσκοπική Χειρουργική, διαθέτει εκτενή εκπαίδευση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, με κλινική εμπειρία σε απαιτητικά περιστατικά του πεπτικού συστήματος. Έχει μετεκπαιδευτεί σε κορυφαία κέντρα, όπως στο AZ Sint Jan Hospital στο Βέλγιο και στο IU Health στις ΗΠΑ, ενώ κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στην Ελάχιστα Επεμβατική και Ρομποτική Χειρουργική από το ΕΚΠΑ.

Επικοινωνήστε μαζί του για μια ολοκληρωμένη χειρουργική εκτίμηση και υπεύθυνη καθοδήγηση, ώστε να διαμορφωθεί το κατάλληλο πλάνο αντιμετώπισης για τη δική σας περίπτωση.